KOSGEB Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı 2026 Rehberi

KOSGEB’in çatı destek programlarından biri olan Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı bilim ve teknoloji temelli yeni fikirler ile mevcut ürünlerin geliştirilmesini finanse eden kapsamlı bir destek yapısıdır. Girişimcilerden KOBİ’lere geniş bir yelpazeye açık olan bu program, proje bazında geri ödemesiz ve geri ödemeli desteklerin karması olarak sunulur. Bu rehberde 2026 yılında geçerli olan proje süreleri, destek kalemleri, oranlar ve başvuru mekaniğini pratik olarak özetledik. KOSGEB’in girişimcilik destekleri için KOSGEB Girişimci Destek Programı, KOBİ statüsü ve beyannamesi için KOBİ Statüsü rehberi, teknogirişim finansmanı için TÜBİTAK BiGG rehberimize bakabilirsiniz.

Programın amacı ve kapsamı

Programın resmi tanımına göre amaç: KOBİ ve girişimcilerin Ar-Ge ve inovasyon projeleri aracılığıyla yeni bir ürün, süreç veya hizmet üretmesini ya da mevcut bir ürünü Ür-Ge (Ürün Geliştirme) faaliyetleriyle özgün, iyileştirilmiş veya değiştirilmiş yeni ürüne dönüştürmesini sağlamak.

Üç ana proje türü tanımlıdır:

Ar-Ge ve İnovasyon Projesi. Bilim ve teknolojiye dayalı, tamamen yeni fikir ve buluşlar. Çıktısı literatürde ve pazarda olmayan bir ürün, süreç veya hizmet. Radikal yenilik hedefi. Prototip geliştirme ve test aşamaları destek kapsamındadır.

Ürün Geliştirme (Ür-Ge) Projesi. Mevcut bir ürünün özgün, iyileştirilmiş veya değiştirilmiş versiyonu. Pazar geribildirimi doğrultusunda farklılaştırma. Radikal yenilik gerekmez; incremental (kademeli) inovasyon yeterlidir.

Endüstriyel Uygulama Projesi. Ar-Ge ve İnovasyon projelerinin çıktılarının seri üretime alınması aşamasında verilen destek. Prototip başarılı olmuş projelerin ticarileştirme sürecine köprü.

Kimler başvurabilir

Program iki gruba açık:

KOBİ statüsündeki işletmeler. Mikro, küçük veya orta ölçekli işletmeler. KOBİ statüsü ve KOBİ Beyannamesi güncel olmalı. KOBİ dışı büyük işletmeler bu programa başvuramaz.

Girişimciler. Henüz şirket kurmamış ancak Ar-Ge, Ür-Ge veya İnovasyon konusunda proje sunmak isteyen bireyler. Girişimci başvurusu onaylanırsa 4 ay içinde şirket kurulmalı ve KOBİ Beyannamesi doldurulmalı; bu yapılmazsa destek iptal edilir.

Girişimci başvurusu özellikle üniversite mezunu, akademisyen veya belirli bir teknoloji konusunda uzmanlaşmış bireyler için avantajlıdır. Şirket kurulmadan önce proje onayı almak sonraki maliyetleri planlanabilir hale getirir.

Proje süresi

Standart proje süresi:

• En az 8 ay
• En fazla 24 ay
• Süre 4 ay ve katları olarak belirlenir: 8, 12, 16, 20 veya 24 ay seçilebilir.

Yararlanıcının talebi ve Kurul kararıyla 4 ay ve katları şeklinde en fazla 12 aya kadar ek süre verilebilir. Ancak uzatma dahil toplam proje süresi 24 ayı geçemez.

Süre seçim pratik önerisi: Prototip geliştirme + test döngüsü olan projelerde 12-16 ay tipik; sadece yazılım geliştirme projelerinde 8 ay yeterli olabilir. Çok yeni teknoloji konularında 20-24 ay tercih edilir. Başvuruda seçtiğiniz süre kritik: çok kısa süre yoğunlaşmaya, çok uzun süre motivasyon düşüşüne neden olur.

Destek kalemleri

Proje kapsamında desteklenen ana harcama kalemleri:

1. Personel gideri. Projede çalışacak Ar-Ge personelinin brüt maaş giderleri belirli tavana kadar destek kapsamında. Yeni istihdam edilen personelde tavan daha yüksek; mevcut personelde daha düşük. Personel gideri destek oranı yüksek (genelde yüzde 100 hibe niteliğinde geri ödemesiz).

2. Makine, teçhizat, donanım. Prototip geliştirme, test veya seri üretim öncesi pilot üretim için gerekli makine ve ekipman. Bu kalemde geri ödemeli + geri ödemesiz karması destek uygulanır; oran çağrıya göre değişir.

3. Hammadde ve malzeme. Prototip üretimi için sarf malzeme, hammadde, kalıp ve tasarım maliyetleri.

4. Yazılım. Proje için gerekli yazılım lisansları, geliştirme ortamları, veri tabanları.

5. Dışarıdan sağlanan hizmet. Danışmanlık, üniversite işbirliği, test hizmetleri, sertifikasyon, prototip üretimi için dış firma hizmeti.

6. Fikri mülkiyet hakları. Patent, faydalı model, endüstriyel tasarım tescil başvuru ve harç giderleri.

7. Sınai mülkiyet ve laboratuvar. Test laboratuvarları, analiz hizmetleri, kalibrasyon giderleri.

Kapsam dışı: Genel işletme giderleri (kira, elektrik, doğalgaz, sabit demirbaş), mevcut demirbaşın satın alınması, temsil-ağırlama, seyahat konaklama (istisnalar hariç).

Destek üst limiti

Proje başına toplam destek üst limiti çağrıya göre değişir. Tipik olarak proje başına 1,5 milyon TL bandında hibe niteliğinde geri ödemesiz destek + geri ödemeli destek karması sunulur. Detaylı üst limit tablosu çağrı dokümanında yer alır ve KOSGEB dönemsel olarak günceller.

Geri ödemesiz ve geri ödemeli oran: Belirli bir tavan (örneğin ilk 800 bin TL) geri ödemesiz, kalanı geri ödemeli olarak sunulur. Geri ödemeli kısımda faiz uygulanmaz ancak taksitli geri ödeme yapılır. Bu yapı proje maliyetinin bir bölümünü öz kaynak riskini paylaşır.

Başvuru süreci

1. KBS kaydı. KOBİ Bilgi Sistemi’nde (kbs.kosgeb.gov.tr) işletmenizin kaydı ve güncel KOBİ Beyannamesi olmalı. Yıllık güncelleme (Nisan-Mayıs döneminde) yapılmamışsa başvuru sistemi izin vermez.

2. Proje formunu doldurma. Sistem üzerinden proje formu doldurulur. Ana bölümler:

• Proje amacı ve yenilikçilik iddiası
• Konu ile ilgili literatür ve pazar analizi
• Teknik yaklaşım ve metodoloji
• İş paketleri (WBS - work breakdown structure)
• Zaman planlaması
• Bütçe kalem bazlı
• Proje ekibi ve altyapı
• Beklenen çıktılar ve ticarileştirme planı

3. Ön değerlendirme. KOSGEB uzmanı dosyayı ön değerlendirme aşamasında inceler; eksik veya belirsiz noktalarda revizyon talep edebilir.

4. Kurul değerlendirmesi. Sektörel uzmanlardan oluşan Kurul projeyi değerlendirir. Kurul: proje uygunluğu, yenilikçilik derecesi, bütçe tutarlılığı, teknik yeterlilik ve pazar potansiyeli üzerinden puanlar. Yüksek puan alan projeler onaylanır.

5. Sözleşme imzası. Onay sonrası KOSGEB ile sözleşme imzalanır. Sözleşmede proje süresi, bütçe, kilometre taşları, destek kalemleri ve raporlama şartları netleştirilir.

6. Proje yürütme ve ara raporlar. Sözleşme başladıktan sonra proje yürütülür. 4 aylık periyotlarda ara rapor sunulur; sistem üzerinden harcama belgeleri yüklenir. Ara rapor onayları sonrası ilgili döneme ait destek ödemesi yapılır.

7. Kapanış raporu ve son ödeme. Proje tamamlanınca kapanış raporu, çıktı belgeleri (prototip, test raporları, patent başvuru belgeleri) ve harcama dosyası sunulur. Kurul kapanışı onayladıktan sonra son ödeme yapılır.

Ar-Ge merkezi statüsü ile ilişki

KOSGEB Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı 5746 sayılı Ar-Ge ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Kanunu kapsamındaki Ar-Ge merkezi statüsünden farklı bir destektir:

Ar-Ge merkezi statüsü. Asgari 30 tam zamanlı Ar-Ge personeli istihdam eden büyük ölçekli işletmelerin başvurduğu statü. Ar-Ge harcamaları için Kurumlar Vergisi indirimi, gelir vergisi stopajı desteği, SGK işveren primi desteği, Damga Vergisi istisnası gibi kapsamlı vergisel avantajlar sunar. Statü Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilir.

KOSGEB Ar-Ge/Ür-Ge/İnovasyon Destek Programı. Küçük ölçekli tek proje bazlı destek. Ar-Ge merkezi olmayı gerektirmez, personel sayısı şartı yok. Sadece belirli bir proje için hibe + geri ödemeli destek karması sunar.

İki program birlikte kullanılabilir: Ar-Ge merkezi statüsündeki bir işletme KOSGEB destek programına da başvurabilir. KOSGEB Ar-Ge personeli ücretleri Ar-Ge merkezi statüsündeki vergi indirimleriyle çakışabilir; muhasebede ayrıştırma net yapılmalı.

Ticarileştirme ve Endüstriyel Uygulama Projesi

Ar-Ge veya İnovasyon projesi başarıyla tamamlanan işletmeler bir sonraki adım olarak Endüstriyel Uygulama Projesi’ne başvurabilir. Bu proje türü, prototipi başarılı olan çıktının seri üretime alınması sürecinde makine, teçhizat, personel ve pazarlama giderlerini destekler.

Endüstriyel Uygulama Projesi:

• Proje süresi 12 aya kadar (kısa vadeli ticarileştirme)
• Prototip başarılı olmuş Ar-Ge çıktısı için özel destek
• Üretim tesisi kurma, seri üretim ekipmanı alma, ilk pazar giderleri desteklenir
• Personel istihdamı ve pazarlama giderleri daha yüksek destek oranı

Ar-Ge çıktısını ticarileştirmek isteyen KOBİ’ler için önemli bir köprü program.

Diğer destek programlarıyla ilişki

KOSGEB Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı diğer destek programlarıyla birlikte kullanılabilir ancak mükerrer destek yasağı geçerli:

• TÜBİTAK BiGG: Girişimci aşamasında BiGG’den sermaye desteği aldıysanız, KOBİ olduktan sonra Ar-Ge/Ür-Ge programına başvurabilirsiniz.
• KOSGEB Girişimci Destek Programı: İş Kurma veya İş Geliştirme bileşenlerinden yararlanan işletme Ar-Ge programına da başvurabilir; farklı harcama kalemleri için.
• KOBİGEL Proje Teklif Çağrıları: Ar-Ge ve İnovasyon içerikli çağrılar açıldığında KOSGEB’in ana kredi programı KOBİGEL kullanılabilir; Ar-Ge/Ür-Ge programından farklı bir yapıya sahip (çağrı bazlı, sektörel).
• Yatırım Teşvik Belgesi: Ar-Ge yatırımı Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında vergi indirimi, SGK desteği gibi paketlerden ayrıca yararlanabilir.

Sonuç

KOSGEB Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı, teknoloji ve inovasyon tabanlı ürün geliştirmek isteyen KOBİ ve girişimciler için proje bazında geri ödemesiz ve geri ödemeli destek karması sunuyor. 8-24 ay süreli projelerde 1,5 milyon TL bandında destek üst limiti; personel, makine, hammadde ve dışarıdan hizmet kalemleri desteklenir.

Ar-Ge merkezi statüsünün getirdiği kapsamlı vergisel avantajlar için minimum 30 kişi Ar-Ge personeli gerekir; küçük işletmeler için pratik olan tek proje bazlı bu destek programına başvurmak. Girişimci başvurusu ise henüz şirket kurmamış bireylerin proje onayı alarak sonraki maliyetleri planlanabilir hale getirmesini sağlıyor.

Başvurudan önce KOBİ Beyannamesinin güncel olması, proje dosyasının teknik ve mali tutarlılığının yüksek olması, bütçe ve süre planının gerçekçi tutulması başarı olasılığını belirleyen faktörlerin başında geliyor.

Sık sorulan sorular

1.Ar-Ge ile Ür-Ge arasında ne fark var?

Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme) bilim ve teknolojiye dayalı, tamamen yeni fikir ve buluşlara yönelik projeleri kapsar. Çıktısı 'daha önce olmayan' bir ürün, süreç veya hizmettir. Ür-Ge (Ürün Geliştirme) ise mevcut bir ürünün özgün, iyileştirilmiş veya değiştirilmiş versiyonunu üretmeye yönelik. Ur-Ge'de radikal yenilik gerekmez; pazar taleplerine göre farklılaştırma veya kalite artışı yeterlidir. Bu ikisi ayrı proje türü olarak tanımlanır; başvuruda projenizin hangi kategori olduğunu net belirtmeniz gerekir.

2.Bu program kimlere açık?

İki gruba: (1) KOBİ statüsündeki işletmeler (mikro, küçük, orta), (2) Ar-Ge, Ür-Ge veya İnovasyon konularında proje sunmak isteyen girişimciler. Girişimci için henüz kurulu bir şirket şart değil; proje onaylanırsa 4 ay içinde şirket kurulup KOBİ Beyannamesi doldurulmalı. Detaylı KOBİ statüsü şartları için [KOBİ Statüsü rehberi](/rehber/kobi-statusu-ve-kobi-beyannamesi/) yazımıza bakabilirsiniz.

3.Proje süresi ne kadar, uzatma alınabilir mi?

Standart proje süresi 4 ay ve katları olacak şekilde en az 8 ay, en fazla 24 ay. Yani 8, 12, 16, 20 veya 24 ay olabilir. Proje sürecinde ek süre gereksinimi ortaya çıkarsa yararlanıcının talebi ve Kurul kararıyla 4 ay ve katları şeklinde en fazla 12 aya kadar uzatma verilebilir. Ancak uzatma dahil toplam proje süresi 24 ayı geçemez. Süre planlaması başvuru dosyasında iyi yapılmalı; çok kısa süre baskıya, çok uzun süre motivasyon düşüşüne neden olur.

4.Hangi harcamalar desteklenir?

Ar-Ge/İnovasyon projesi kapsamında deneme amaçlı ve prototip geliştirmeye yönelik kalemler: hammadde ve malzeme, makine ve teçhizat, donanım, yazılım, kalıp, tasarım, dışarıdan sağlanan hizmet ve işçilik (danışmanlık, test hizmetleri, üniversite işbirlikleri). Personel giderleri de destek kapsamında; yeni istihdam edilen Ar-Ge personelinin belirli süre ve tavana kadar maaşı desteklenir. Genel işletme giderleri (kira, elektrik, doğalgaz) doğrudan destek kapsamında değil.

5.Destek oranı ne, geri ödemeli mi geri ödemesiz mi?

Destek oranı kaleme göre değişir. Personel ve genel giderler için oran daha yüksek (yüzde 100'e kadar hibe niteliğinde geri ödemesiz); makine, teçhizat ve donanım kalemlerinde geri ödemeli destek + geri ödemesiz destek karması uygulanır. Belirli bir orana kadar geri ödemesiz hibe, geriye kalan geri ödemeli. Detaylar Uygulama Esasları'nda kalem bazında ayrıntılı. Genel toplam üst limit çağrıya göre değişir; tipik olarak proje başına 1,5 milyon TL bandındadır.

6.Başvuru nasıl yapılır?

Başvuru KOBİ Bilgi Sistemi (KBS) üzerinden çevrimiçi yapılır: kbs.kosgeb.gov.tr → 'Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programı' menüsü. Başvuru için KOBİ Beyannameniz güncel olmalı (yılda bir yenilenmesi zorunlu). Proje dosyasında: proje amacı, yenilikçilik iddiası, teknik altyapı, iş planı, bütçe, süre planlaması, üretim çıktısı ve pazar potansiyeli bölümleri yer alır. Sistem başvuru formatını yönlendirmeli olarak sunar.

7.Ar-Ge merkezi olmayan işletme başvurabilir mi?

Evet. Bu program Ar-Ge merkezi olmayı gerektirmez. 5746 sayılı Ar-Ge ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Kanunu kapsamındaki Ar-Ge merkezi ise ayrı bir statü; vergi indirimi, SGK primi işveren desteği gibi ek avantajlar sağlar ancak asgari 30 tam zamanlı Ar-Ge personeli şartı vardır. KOSGEB Ar-Ge/Ür-Ge Destek Programı ise küçük ölçekli tek proje bazlı; personel şartı yok. İki farklı destek kanalıdır; birlikte de kullanılabilir.