KOBİ Statüsü ve KOBİ Beyannamesi: 2026 Sınır Değerleri ve Süreç

KOSGEB desteklerinden, KOBİGEL çağrılarından, TÜBİTAK 1512 BiGG programından, kalkınma ajansı hibelerinden ve pek çok kredi paketinden yararlanmak için ilk şart KOBİ statüsünde olmak ve bu statüyü KOBİ Beyannamesi ile beyan etmek. Bu rehberde 2025 yılında güncellenen yeni KOBİ sınır değerlerini, mikro/küçük/orta ayrımını ve KOSGEB’in KOBİ Bilgi Sistemi (KBS) üzerinden beyanname doldurma sürecini pratik olarak açıkladık. KOSGEB’in genel destek yapısı için KOSGEB Girişimci Destek Programı, KOSGEB kredi finansman bileşenindeki KGF ile ilişki için KGF rehberi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yeni KOBİ tanımı ve güncelleme

KOBİ tanımı 2025 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı Kararı ile güncellendi. Önceki tanımdaki eşikler enflasyon karşısında çok küçüldüğü için pek çok işletme fiili büyüklüğünden bağımsız olarak KOBİ dışı sınıflandırılıyordu; yeni tanım bu ayarı düzeltti. Güncel eşikler 2026 dönemi başvurularında geçerli.

Genel KOBİ tanımı iki koşulu birlikte sağlar:

• Çalışan sayısı 250 kişiden az
• Yıllık net satış hasılatı VEYA mali bilanço 1 milyar TL’yi aşmıyor

İki mali göstergeden sadece biri sınırın altında kalıyorsa yeterli. Çalışan sayısı ise sert filtredir; 250’yi aşarsanız diğer göstergeler ne olursa olsun KOBİ değilsiniz.

Alt kırılım: mikro, küçük, orta

KOBİ statüsü tek başına yetmez; üç alt sınıftan hangisinde olduğunuz da başvuracağınız destek programına göre önemli:

Mikro işletme. Yıllık çalışan sayısı 10 kişiden az, yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan biri 10 milyon TL’yi aşmıyor. Türkiye’de faal işletmelerin büyük çoğunluğu bu kategoride. KOSGEB Girişimci Destek Programı’ndaki İş Kurma bileşeni, esnaf kredileri, İŞKUR girişimcilik eğitim kursları ve pek çok kalkınma ajansı çağrısı bu ölçeğe özel destekler barındırıyor.

Küçük işletme. Yıllık çalışan sayısı 50 kişiden az, mali göstergelerden biri 100 milyon TL’yi aşmıyor. Büyümüş girişimlerin bulunduğu segment. KOBİGEL Proje Teklif Çağrıları, Ar-Ge ve İnovasyon Destek Programı, ihracat destekleri gibi programlar bu ölçeğe yönelik değerlendirilir.

Orta büyüklükteki işletme. Yıllık çalışan sayısı 250 kişiden az, mali göstergelerden biri 1 milyar TL’yi aşmıyor. KOBİ tanımının üst sınırına yakın. Yatırım teşvik belgesi kapsamında büyük ölçekli yatırımlar, KOBİGEL’in ölçekli çağrıları, KGF yüksek kefalet limitleri bu kademede aktif.

Ölçek eşiklerinin özet tablosu

Kategori	Çalışan sayısı	Yıllık net satış hasılatı VEYA mali bilanço
Mikro işletme	10 kişiden az	10 milyon TL’yi aşmayan
Küçük işletme	50 kişiden az	100 milyon TL’yi aşmayan
Orta büyüklükteki işletme	250 kişiden az	1 milyar TL’yi aşmayan
KOBİ dışı	250 ve üzeri, veya mali büyüklüğü aşan	—

Sınırlardan biri aşılırsa bir üst kategoriye geçilir. Örneğin 40 çalışanı olan ama net satış hasılatı 120 milyon TL olan işletme küçük değil, orta büyüklüktedir.

Çalışan sayısı nasıl hesaplanır

KOBİ değerlendirmesinde çalışan sayısı, işletmenin bir yıl içinde çalıştırdığı personelin yıllık ortalama çalışan sayısı (YOÇS) üzerinden hesaplanır. Detaylar:

• SGK bildirimi esas. 4/A (hizmet akdiyle çalışan) ve 4/B (bağımsız çalışan; şirket ortağı) bildirimleri sayılır.
• Yarı zamanlı çalışanlar SGK’da bildirilen prim günü sayısına göre orantısal hesaplanır. Ay içinde 15 gün çalışan biri 0,5 çalışan olarak eklenir.
• Şirket ortağı SGK bildirimliyse çalışan sayısına dahil. Ortak olup SGK bildirimi olmayan biri sayılmaz.
• Mevsimlik çalışanlar çalıştıkları ay sayısına göre orantısal.
• Alt işveren personeli kural olarak alt işverenin çalışanı sayılır, sizin bilançonuza girmez. Ancak koordineli yönetildiği tespit edilirse birleştirilebilir.

Ciro veya bilanço, hangisi kullanılır

Yeni tanımda iki alternatif göstergeden sadece birinin sınırın altında olması yeterli:

• Yıllık net satış hasılatı (ciro): Gelir tablosundaki net satışlar toplamı. KDV hariç.
• Mali bilanço: Bilanço aktif toplamı.

Ciro düşük ama sabit varlıkları büyük (bilanço yüksek) bir imalat işletmesi, ciroya baksa mikro sayılırdı; bilançoya bakınca ölçek yükselir. Yeni kuralda ikisinden biri yeterli olduğu için işletme kendisi için avantajlı olanı esas alabilir.

Bağlı işletmeler kuralı

KOBİ tanımının gözden kaçan ama başvuruda sık sorun çıkaran kısmı bağlı işletme değerlendirmesi. Bir işletmenin başka bir işletmede yüzde 25’ten fazla ortaklık payı varsa iki işletme “bağlı” sayılır. Bağlı işletmelerin çalışan sayısı ve mali göstergeleri konsolide olarak değerlendirilir.

Örneğin ana şirketi 200 çalışanlı, bağlı iştiraki 60 çalışanlı bir yapı: bağlı işletme kuralına göre toplam 260 çalışan üzerinden değerlendirilir ve iştirakin kendi başına KOBİ sayılması mümkün olmaz.

Aile şirketlerinde bu kural sık atlanır. Aile üyelerinin farklı şirketlerde ortaklığı ve karşılıklı yüzde 25 üstü paylar varsa hepsi tek bir konsolide grup olarak sayılır. KOSGEB veya kalkınma ajansı denetiminde tespit edilirse başvuru reddedilir, alınmış destek varsa geri istenebilir.

KOBİ Beyannamesi süreci

KOBİ Beyannamesi, KOSGEB’in KOBİ Bilgi Sistemi (KBS) üzerinden doldurulur. Adım adım:

1. KBS kaydı. kbs.kosgeb.gov.tr adresine e-Devlet ile giriş yapılır. İşletme daha önce kaydedilmemişse vergi kimlik numarası, MERSİS numarası ve unvan bilgileriyle işletme profili oluşturulur.

2. KOBİ Beyannamesi menüsü. Sol menüden “KOBİ Beyannamesi” seçilir. Sistem son beyannameyi getirir; ilk kez giriş yapıyorsanız boş form açılır.

3. Verileri çekme. 2026 itibarıyla GİB ve SGK entegrasyonu aktif. “Verileri Çek” butonuyla çalışan sayısı SGK’dan, ciro ve bilanço GİB kurumlar/gelir vergisi beyannamenizden otomatik alınır. Fiziksel evrak, mali müşavir onayı, ıslak imza artık gerekmez.

4. Statü teyidi. Sistem eşiklere göre otomatik olarak mikro/küçük/orta/KOBİ dışı belirler. Bağlı işletme varsa ayrı bir bölümde beyan etmelisiniz; unutulursa sonra denetimde sorun olur.

5. Onaya gönderme. Doldurulan beyanname elektronik olarak onaylanır. Onay sonrası beyanname aktif hale gelir ve destek başvurularında sistem otomatik kontrol eder.

Yıllık güncelleme zorunluluğu

Her yıl Nisan-Mayıs aylarında yeni beyan dönemi başlar (gelir/kurumlar vergisi beyanının verildiği dönem). Güncelleme yapılmayan beyanname destek başvurularında geçersizdir. Sistem eski beyannameyle başvuru açmaya izin vermez, sizi güncellemeye yönlendirir.

Güncelleme yılda birden fazla da yapılabilir. İşletme ortalık yapısı değişti (ortaklık pay değişikliği), yeni bağlı işletme oluştu, birleşme oldu gibi durumlarda beyanname o an güncellenmelidir.

KOBİ dışı işletmeler için beyanname

KOBİ olmayan işletmeler de beyanname doldurabilir. Sistem KOBİ dışı statüyü belirler ve bu işletmelere yönelik farklı destek programları (örneğin Yatırım Teşvik Belgesi büyük ölçekli yatırım kalemleri, KOSGEB’in bazı sektörel çağrıları) için başvuru olanağı sağlar.

KOBİ statüsü hangi programlarda kritik

Statü ayrımının etkilediği başlıca programlar:

• KOSGEB destekleri. Girişimci Destek Programı, KOBİGEL, Ar-Ge ve İnovasyon Destek Programı, İşletme Geliştirme Destek Programı — hepsi KOBİ statüsünde olmayı ön koşul olarak arar. Bazı çağrılar sadece mikro veya sadece küçük+orta işletmelere özel açılır.
• TÜBİTAK 1512 BiGG ve 1811. KOBİ statüsünde kurulacak şirket şartı var.
• Kalkınma ajansı hibeleri. Çağrılara göre değişmekle birlikte çoğu KOBİ öncelikli.
• Yatırım Teşvik Belgesi. KOBİ olmayan işletmeler de alabilir ama bazı sektörel avantajlar (öncelikli yatırım kategorileri) KOBİ ölçeğine bağlı.
• KGF Hazine destekli kefaletler. Kefalet oranı ciro dilimine (dolayısıyla ölçeğe) göre değişir.
• TKDK IPARD. Bazı tedbirlerde mikro ve küçük işletme yararlanıcı öncelikli.

Sonuç

KOBİ Beyannamesi, KOSGEB ekosistemindeki tüm destek başvurularının açar anahtarı. 2025 güncellemesiyle eşikler artırıldığı için önceki yıllarda “KOBİ dışı” olarak sınıflandırılan pek çok işletme şimdi KOBİ statüsüne girebiliyor. Beyannamenin en az yılda bir kez, vergi beyanınızı verdikten sonra Nisan-Mayıs döneminde güncellenmesi zorunlu.

Statünüzü hızlı öğrenmek için tek yol KBS’ye e-Devlet ile giriş yapıp “Verileri Çek” ile otomatik hesaplatmak. 2026 itibarıyla mali müşavir müdahalesi ve evrak taraması olmadan tek tıkla yenileme mümkün.

Sık sorulan sorular

1.KOBİ Beyannamesi zorunlu mu, kimler doldurmak zorunda?

Zorunluluk KOSGEB veya diğer kurumların destek başvurusu yaptığınızda başlar. KOSGEB'e kayıtlı olmak isteyen her işletme KOBİ Beyannamesini doldurmak zorunda. Ayrıca KOBİGEL, Girişimci Destek Programı, Ar-Ge ve İnovasyon programları, kalkınma ajansı hibeleri, TÜBİTAK 1512 BiGG gibi programların hepsi başvuruda güncel KOBİ Beyannamesi ister. KOBİ olmayan işletmeler de beyanname doldurabilir; sistem otomatik olarak KOBİ dışı statüsünü belirler.

2.KOBİ statüsü nasıl belirlenir, iki kriter birlikte mi bakılır?

İki kriter birlikte bakılır ama farklı mantıkla. Çalışan sayısı ana filtredir, aşarsanız KOBİ olamazsınız. Mali büyüklükte (yıllık net satış hasılatı VEYA mali bilanço) sadece biri sınırı aşmıyorsa KOBİ sayılırsınız. Yani 220 çalışanınız ve 900 milyon TL bilançonuz varsa KOBİ'siniz (çalışan sınırı 250, bilanço sınırı 1 milyar TL). 260 çalışanınız varsa bilanço ne olursa olsun KOBİ değilsiniz.

3.Mikro işletme sınırlarını aşarsam ne olur, geriye dönük destek iptal olur mu?

Bir üst statüye geçersiniz ama geriye dönük destek iptali olmaz. Örneğin mikro işletme olarak aldığınız KOSGEB desteği tamamlanmışsa, sonraki yıl çalışan sayınız 15'e çıksa bile önceki destek geri istenmez. Sonraki başvurular için küçük işletme sınırlarına göre değerlendirilirsiniz. Bazı programların (KOBİGEL örneği) sadece mikro işletmeye özel çağrıları vardır; o çağrıya artık başvuramayabilirsiniz.

4.KOBİ Beyannamesi ne sıklıkla güncellenmeli?

Yıllık zorunluluk var. Her yıl gelir veya kurumlar vergisi beyan dönemi (Nisan-Mayıs) bittikten sonra KOSGEB KOBİ Bilgi Sistemi'nden verilerinizi güncelleyip onaya göndermeniz gerekir. 2026 itibarıyla GİB ve SGK entegrasyonu sayesinde 'Verileri Çek' butonuyla otomatik yenileme mümkün. Güncelleme yapılmayan beyannameyle destek başvurusu yapılamaz; sistem sizi güncellemeye yönlendirir.

5.SGK'ya kayıtlı olmayan ortağı çalışan sayısına dahil ediyor muyum?

Sadece SGK'ya bildirilen çalışanlar sayılır. Şirket ortağı fiilen çalışıyor olsa bile SGK 4/A veya 4/B bildirimi yoksa çalışan olarak sayılmaz. Ancak ortaklar için 4/B (Bağkur) bildirimi tipik. Bağkur'lu ortaklar 'aktif olarak işletmede çalışan' kabul edilir. Yarı zamanlı çalışanlar SGK bildirim süresine göre orantısal (tam zamanlı eş değerine) hesaplanır. Ay içinde 15 gün çalışan biri 0,5 çalışan sayılır.

6.Bağlı ortaklık veya hakim ortak varsa ciro/çalışan nasıl hesaplanır?

Ortak veya bağlı işletme varsa konsolide değerlendirme yapılır. Bir işletmenin diğerinde yüzde 25 üzerinde ortaklık payı varsa iki işletmenin verileri (çalışan, ciro, bilanço) birleştirilir. Bu birleşik değerler KOBİ eşiklerini aşıyorsa hiçbiri KOBİ sayılmaz. Aile şirketlerinde bu kural sık atlanır; başvuruda tespit edilirse destek reddi ve sistemden geçici çıkarma gündeme gelebilir. KOSGEB rehberi bağlı işletme tanımını detaylı açıklar.

7.Yeni kurulan işletme KOBİ Beyannamesi doldurabilir mi, verisi olmayan alanlara ne yazılır?

Evet, kuruluşundan itibaren dolduruabilir. Vergi levhası tarihinden itibaren 30 gün içinde KBS'ye kayıt önerilir. Önceki yıla ait ciro veya bilanço verisi henüz yoksa sistem 'faaliyet öncesi' seçeneği sunar. Bu durumda çalışan sayısı esas alınarak statü belirlenir. İlk yıl sonunda vergi beyanı verildiğinde beyanname güncellenerek gerçek ciro girilir. KOSGEB destek başvurusu öncesi bu güncelleme kritik.